Ile kosztują projekty ustaw? Skutki finansowe z druków sejmowych

Jakiś czas temu napisałem sobie prosty scraper do pobrania ustaw z dziennika ustaw za pomocą sejmowego API. Docelowo chciałem przeprowadzić analizę z wykorzystaniem LLM, ale póki co nie mam na to zasobów, a zrobienie tego porządnie jest koszto- i pracochłonne.

Ostatnio natchnęło mnie, żeby powrócić do tego projektu wyposażony w Claude Code i tym razem skupić się na czymś, co wprost mnie interesuje, a mianowicie na skutkach zmian w dochodach i wydatkach, które są przedstawiane w OSR. Pośrednią inspirację do tego typu analizy stanowiła baza IMF The Global Fiscal Actions (GFA) Dataset, gdzie autorzy analizują za pomocą modeli językowych zmiany w polityce fiskalnej na przestrzeni wielu lat i krajów. Przeczytałem i duża część z tego jest opisowa i przybliżona, a wyniki liczbowe są niepewne. Nie ma co się dziwić, bo analiza ta robiona jest na raportach The Economist, więc źródłem jest raczej opis słownomuzyczny zamiast twardych liczb.

ELI API

Wszystko to już kiedyś opisałem u siebie na Twitterze. Analiza ta jest możliwa dzięki publicznemu API, o którym mało kto ma pojęcie: ELI API, czyli European Legislation Identifier. Jest to API Kancelarii Sejmu do śledzenia prac Sejmu oraz publikowanych aktów w Dziennikach Urzędowych. Metadane sięgają 1918 r. Opisałem je krótko w wątku na X. Poniższe wykresy pochodzą z odświeżonego korpusu 1918–2026.

Struktura zapytań jest prosta:

  • Dzienniki i roczniki: /eli/acts/ podaje listę dzienników (Dziennik Ustaw — ok. 97 tys. aktów za lata 1918–2026), a /eli/acts/DU/{rok} — akty z danego roku z pełnym zestawem metadanych: typ, daty, organ wydający, hasła przedmiotowe, status.
  • Szczegóły i odniesienia: /eli/acts/DU/{rok}/{poz} to metryczka aktu, a /eli/acts/DU/{rok}/{poz}/references — odniesienia: co dany akt zmienia, co go nowelizuje, akty wykonawcze.
  • Teksty: /eli/acts/DU/{rok}/{poz}/text.pdf i /text.html, także z samego wątku ELI. Nowsze akty mają PDF z warstwą tekstową i HTML, starsze tylko PDF, a te sprzed 1990 r. to skany wymagające OCR. Pełna dokumentacja jest w swaggerze.

Streszczenie

Korpus obejmuje 96 751 aktów opublikowanych w Dzienniku Ustaw w latach 1918–2026. Pozyskano go z API ELI Sejmu (api.sejm.gov.pl/eli) bez użycia modeli językowych: pobieranie z manifestem i ponawianiem, parsowanie HTML, ekstrakcja tekstu z PDF oraz OCR dla skanów po 1990 r.

  • Tekst pełny ma 96 565 aktów (99.8%); 186 aktów nie ma tekstu (skany sprzed 1990 r. i defekty źródła).
  • W korpusie wykryto 1 623 528 artykułów/paragrafów jako jednostek, a w grafie powiązań 557 702 krawędzi.
  • Obowiązuje obecnie 40 051 aktów (41.4%).

Najważniejsze wnioski

  1. Ponad dwie trzecie korpusu to rozporządzenia; ustaw jest niecałe 10 tys.
  2. Akty rosną w długości: mediana i górny kwantyl wyraźnie wzrosły po 1990 r.
  3. Graf zmian jest skrajnie skoncentrowany: kilka podstawowych ustaw (podatki, kodeksy) jest nowelizowanych setki razy.
  4. Jakość tekstu zależy od źródła; najsłabsze są stare PDF-y sprzed 1990 r. (patrz rozdział „Jakość ekstrakcji tekstu”).
  5. Z druków sejmowych wyciągnięto tabele skutków finansowych (OSR) rządowych projektów ustaw: największe projekty kosztują setki mld zł w ujęciu 10-letnim (zdrowie 6% PKB, 500+), a cięcia PIT dają największe ubytki dochodów. Odczytane kwoty to szacunki wnioskodawców i wymagają ostrożności (rozdział „Skutki finansowe rządowych projektów ustaw”).
  6. Dla lat 2016–2026 pobrano druki sejmowe i przebiegi procesów legislacyjnych, które da się połączyć z aktami w Dzienniku Ustaw przez identyfikator ELI (rozdział „Druki sejmowe i proces legislacyjny”).
  7. Rządowe projekty ustaw dochodzą do podpisu Prezydenta w ok. 92–94% przypadków, poselskie w ok. 21–38%; mediana czasu procesu rządowego projektu to ok. 43 dni. Większość ustaw przechodzi przez Senat bez poprawek, a głosowania nad całością kończą się zwykle ponad 95% głosów „za” wśród głosujących.
  8. Od połowy lat 90. mediana vacatio legis ustaw wynosi 15 dni (w 1990 r. ok. 1 dzień), a styczeń jest najczęstszym miesiącem wejścia w życie (ok. 19% ustaw); w grudniu ogłasza się niemal dwa razy więcej aktów niż w pozostałych miesiącach (rozdział 4).
  9. Hasła przedmiotowe pokazują rytm ustawodawstwa: podatki i opłaty to stały trzon, hasło „ochrona zdrowia” wystrzeliło w covidowym 2020 r. i po nim ustąpiło; publikacje rosną od połowy lat 90., z pikami ok. wejścia do UE oraz w latach 2022–2023 i spadkiem w 2024 r. (rozdział 4).

Skład i pokrycie korpusu

Źródło tekstu

Tabela 1: Liczba aktów według źródła tekstu.

akty mediana_znaków artykuły udział
źródło
HTML 26 828 4 769 659 540 27.7%
PDF (warstwa tekstowa) 68 390 6 072 963 825 70.7%
OCR (tesseract) 1 347 22 793 163 1.4%
skan bez OCR 174 0 0 0.2%
brak tekstu 12 0 0 0.0%

Pokrycie w czasie

/post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-pokrycie.png

Rysunek 1: Liczba aktów w roku według źródła tekstu. Luki 1940–1943 wynikają z braków w samym źródle. HTML dominuje w latach 2012–2019 (aktualnie publikowane w formie ustrukturyzowanej), PDF w latach 2020+ oraz 1918–2011. OCR jest cienką warstwą w latach 90. i 2000.

Luki

Tabela 2: Akty bez tekstu w podziale na dekady i przyczynę.

brak tekstu skan bez OCR
1910s 0 1
1920s 0 31
1930s 5 40
1940s 0 17
1950s 0 10
1960s 0 55
1970s 0 15
1980s 0 5
2000s 7 0

Dodatkowo 14 plików nie daje się pobrać z powodu uszkodzonej odpowiedzi API (HTTP 200 z pustą treścią), a 2 akty zwracają trwały błąd 404.

Jakość ekstrakcji tekstu

Za wzorzec przyjęto akty, które mają jednocześnie HTML i PDF. Miarą jest recall słów (jaka część słów z HTML pojawia się w tekście z PDF) oraz F1 na multizbiorach słów. Tabela 3: Zgodność tekstu z PDF z wzorcem HTML (300 par losowych aktów).

recall precision f1
średnia 0.966 0.758 0.821
10. percentyl 0.957 0.250 0.397
mediana 0.990 0.858 0.912
90. percentyl 0.999 0.970 0.981

/post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-recall.png

Rysunek 2: Rozkład recallu słów: tekst PDF względem HTML. Precision (10. percentyl 0,25) jest niższa niż recall, ponieważ PDF zawiera załączniki i bywa, że kilka aktów na jednej stronie, których nie ma w HTML. OCR (tesseract, 300 dpi) na 14 skanach z równoległym HTML osiągnął recall 0,966 przy średniej pewności 93%. Dla 11 aktów sprzed 1922 r. warstwa tekstowa PDF miała recall 0,87, a świeży OCR 0,965. Tekst z PDF-ów sprzed 1990 r. jest zatem wyraźnie gorszy. Ponowne OCR całego okresu 1918–1989 (około 29 tys. aktów) zajęłoby około 17 godzin. Tabela 4: PDF-y wymagające naprawy starego kodowania czcionek (dekady, w których to wystąpiło).

pdf naprawione_kodowanie udział
2000s 15946 15936 100%
2010s 2752 2 0%
2020s 14312 5 0%

Wolumen i struktura aktów

Liczba aktów w roku

/post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-wolumen.png

Rysunek 3: Liczba aktów w roku według typu (typy poniżej 1% łącznie jako „inne”). Liczba ogłaszanych aktów rośnie przez cały okres: z 547 w 1990 r. do 2 889 w szczycie (piki publikacji: 2004 — 2 889, 2019 — 2 566, 2022 — 2 868, 2023 — 2 824). Na powolny wzrost nakłada się korekta prawa po wejściu do UE w 2004 r. i piki nadzwyczajnych ustaw wprowadzenia w 2022 r. (2 868) oraz w 2023 r. (2 824); w 2024 r. liczba publikacji spadła do 1 984 (-30% względem 2023 r.), ale pojedynczy rok nie rozstrzyga o trwałości odwrotu. Tabela 5: Typy aktów (10 najczęstszych).

akty udział
typ
Rozporządzenie 65 809 68.0%
Ustawa 9 828 10.2%
Obwieszczenie 9 641 10.0%
Oświadczenie rządowe 5 781 6.0%
Orzeczenie 1 410 1.5%
Dekret 1 295 1.3%
Umowa międzynarodowa 1 186 1.2%
Konwencja 656 0.7%
Protokół 244 0.3%
Uchwała 229 0.2%

Ustawy a rozporządzenia

/post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-ustawy.png

Rysunek 4: Ustawy i rozporządzenia w roku (po 1990 r.).

Długość aktów

/post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-dlugosc.png

Rysunek 5: Długość aktów (przybliżona liczba słów) według dekady: mediana oraz 90. percentyl (aktów z tekstem). Tabela 6: Dziesięć najdłuższych ustaw od 1990 r. (liczba artykułów wykrytych w tekście).

tytuł artykułów ~słów
ELI
DU/2026/62 Ustawa budżetowa na rok 2026 z dnia 9 stycznia… 39 208 400
DU/2025/63 Ustawa budżetowa na rok 2025 z dnia 9 stycznia… 39 197 700
DU/2024/122 Ustawa budżetowa na rok 2024 z dnia 18 styczni… 40 156 900
DU/2022/270 Ustawa budżetowa na rok 2022 z dnia 17 grudnia… 39 152 400
DU/2022/655 Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny 824 152 300
DU/2023/256 Ustawa budżetowa na rok 2023 z dnia 15 grudnia… 40 149 000
DU/2021/190 Ustawa budżetowa na rok 2021 z dnia 20 styczni… 39 146 500
DU/2020/571 Ustawa budżetowa na rok 2020 z dnia 14 lutego … 39 142 600
DU/2018/291 Ustawa budżetowa na rok 2018 z dnia 11 styczni… 39 131 200
DU/2017/1566 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne 574 130 800

Czas od wydania do ogłoszenia

Różnica między datą aktu (announcementDate, tu data wydania) a datą ogłoszenia w Dzienniku Ustaw (promulgation), tam gdzie obie są znane. /post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-lag.png

Rysunek 6: Mediana i 90. percentyl opóźnienia ogłoszenia (dni) według dekady. Dane obejmują 70 662 aktów z obiema datami (pole promulgation jest wypełnione dla 73% korpusu).

Vacatio legis i wejście w życie

Dla ustaw od 1990 r., dla których znamy datę ogłoszenia (promulgation) i wejścia w życie (entry_into_force), liczymy odstęp w dniach. Wartość ujemna oznacza wejście w życie z mocą wsteczną. /post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-vacatio.png

Rysunek 7: Odstęp między ogłoszeniem a wejściem w życie ustaw (1990+) według okresu: udział ustaw w przedziałach vacatio legis. Tabela 7: Wejście w życie ustaw (od 1990 r.): mediana odstępu i udział wejść pierwszego dnia miesiąca.

ustawy mediana_dni pierwszego_dnia_miesiaca pierwszego_stycznia
okres (od roku)
1990 370 1.0 15% 8%
1995 573 15.0 26% 19%
2000 1069 15.0 34% 16%
2005 1043 15.0 18% 9%
2010 951 15.0 21% 12%
2015 1190 15.0 26% 13%
2020 763 15.0 23% 11%
2025 234 15.0 25% 14%

Rytm publikacji

/post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-rytm.png

Rysunek 8: Liczba aktów ogłoszonych w Dzienniku Ustaw od 2000 r. według miesiąca i dnia tygodnia. Grudzień jest miesiącem z największą liczbą ogłoszeń. Wiąże się to z początkiem roku, najczęstszym miesiącem wejścia ustaw w życie (ok. 19%), a 1 stycznia wchodzi w życie 8–19% ustaw w zależności od okresu (Tabela 7).

Status obowiązywania i organ wydający

Tabela 8: Status prawny aktów (osiem najczęstszych).

akty
status
obowiązujący 18 962
uchylony 17 589
bez statusu 16 689
uznany za uchylony 16 306
wygaśnięcie aktu 6 881
akt jednorazowy 6 717
akt objęty tekstem jednolitym 5 643
nieobowiązujący - uchylona podstawa prawna 5 422

Tabela 9: Organy wydające (osiem najczęstszych; puste pole = brak danych).

akty
organ
RADA MINISTRÓW 13 395
SEJM 9 806
(brak danych) 8 439
MIN. FINANSÓW 6 037
MIN. SPRAWIEDLIWOŚCI 4 744
MARSZAŁEK SEJMU 4 537
MIN. ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 4 186
PREZ. RADY MINISTRÓW 4 043

Słowa kluczowe

/post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-kw.png

Rysunek 9: Najczęstsze hasła przedmiotowe (pole keywords, ponad 90% aktów ma co najmniej jedno hasło).

Hasła przedmiotowe w czasie

Hasła przedmiotowe (pole keywords) opisują przedmiot regulacji i pozwalają prześledzić, czym zajmował się ustawodawca w kolejnych dekadach. Wcześniejsza analiza, pokazana w wątku z marca 2025 r., objęła lata 1990–2024; poniżej to samo, obliczone na obecnej wersji korpusu (1918–2026). /post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-kw-rok.png

Rysunek 10: Liczba aktów z wybranymi hasłami przedmiotowymi według roku publikacji (od 1990 r.; pionowa linia oznacza 2020 r.). /post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-kw-udzial.png

Rysunek 11: Udział 12 najczęstszych haseł przedmiotowych w publikowanych aktach (na 100 aktów danego okresu, 5-letnie przedziały).

  • Ochrona zdrowia wystrzeliła w covidowym 2020 r.: 210 aktów z tym hasłem (najwięcej w serii; średnia dla lat 1990–2026 to 47 rocznie). To głównie rozporządzenia pandemiczne, a skok znika szybko po 2021 r.
  • Podatki i opłaty stanowią stały rytm ustawodawstwa: 35 aktów podatku na rok w latach 90., 67 po 2020 r. (opłaty: 27 vs 41). Trwale dużą dynamikę daje kategoria umów międzynarodowych (Rysunek 11).
  • Udział haseł w okresach waha się od 12% do 100% aktów z przynajmniej jednym hasłem, więc porównania udziałów między okresami trzeba czytać ostrożnie — dotyczą aktów, które hasła mają.

Artykuły wykryte w tekście

10 932 aktów z tekstem nie ma wykrytych artykułów (Tabela 10). Większość to akty bez struktury artykułowej (oświadczenia rządowe, orzeczenia, umowy i konwencje). Ale zerowe wyniki mają też ustawy i rozporządzenia, głównie z lat 40.–70., co wskazuje na nierozpoznany staromodny format numeracji. To znane ograniczenie parsera. Tabela 10: Typy aktów bez wykrytych artykułów.

akty bez wykrytych artykułów wszystkich aktów tego typu odsetek
typ
Oświadczenie rządowe 4042 5781 70%
Rozporządzenie 2024 65809 3%
Orzeczenie 1379 1410 98%
Umowa międzynarodowa 876 1186 74%
Ustawa 689 9828 7%
Obwieszczenie 620 9641 6%
Konwencja 507 656 77%

Graf powiązań między aktami

Z odniesień pobranych z API ELI zbudowano graf krawędzi src → dst z typem relacji (Tabela 11). Tabela 11: Typy relacji w grafie.

krawędzie
relacja
Akty wykonawcze 128 373
Podstawa prawna 87 148
Podstawa prawna z art. 77 955
Akty zmieniające 58 800
Akty zmienione 58 359
Odesłania 36 422
Akty uznane za uchylone 28 274
Uchylenia wynikające z 21 626
Akty uchylone 18 847
Akty uchylające 17 779

Najczęściej nowelizowane akty

/post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-nowel.png

Rysunek 12: Akty najczęściej zmieniane (liczba aktów zmieniających, relacja „Akty zmieniające”). Tabela 12: Dziesięć najczęściej zmienianych aktów (pełne tytuły).

nowelizacje tytuł
ELI
DU/1991/350 426 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku docho…
DU/1964/296 345 Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks po…
DU/1992/86 288 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku doch…
DU/2004/2135 226 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeni…
DU/1998/887 218 Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o system…
DU/1997/926 213 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja …
DU/1997/602 202 Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruc…
DU/2001/627 193 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochron…
DU/1990/179 191 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
DU/1997/939 183 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bank…

Ile nowelizacji produkuje system

/post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-amend-year.png

Rysunek 13: Liczba aktów zmieniających inne akty (ustawy i rozporządzenia) w roku publikacji.

Akty wykonawcze

Tabela 13: Ustawy z największą liczbą aktów wykonawczych.

akty wykonawcze tytuł
ELI
DU/2000/718 8089 Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu ak…
DU/1997/483 3257 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2…
DU/1996/492 2226 Ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Mini…
DU/2011/112 1299 Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wybo…
DU/2001/1070 1220 Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju…
DU/1974/141 1137 Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
DU/1921/267 1109 Ustawa z dnia 17 marca 1921 r. - Konstytucja R…
DU/2004/880 1072 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie p…

Druki sejmowe i proces legislacyjny 2016–2026

Z API Sejmu (api.sejm.gov.pl/sejm) pobrano dla VIII, IX i X kadencji metadane druków (prints), procesów legislacyjnych (processes, ze szczegółowymi etapami) oraz załączniki PDF druków. Zakres: dokumenty od 28 października 2016 r. Pobranie jest wznawialne. Tabela 14: Pobrane dane Sejmu według kadencji.

druki od do procesy załączniki PDF/inne
kadencja
VIII 3273 2016-10-28 2019-10-31 1494 6603
IX 4142 2019-11-12 2023-11-03 1714 7668
X 3510 2022-03-24 2026-10-28 1707 6242

Przebieg procesów

Tabela 15: Rodzaje dokumentów w procesach legislacyjnych (najczęstsze) i odsetek zakończonych uchwaleniem.

procesy uchwalone
rodzaj
projekt ustawy 3019 68%
projekt uchwały 727 71%
wniosek 340 81%
informacja rządowa 328 32%
informacja innych organów 248 50%
lista kandydatów 198 72%
zawiadomienie 38 95%
sprawozdanie 5 80%
wniosek (bez druku) 4 75%
sprawozdanie; projekt uchwały 4 100%

/post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-proc-year.png

Rysunek 14: Procesy legislacyjne rozpoczęte w roku: uchwalone i nieuchwalone.

Czas trwania procesu ustawodawczego

/post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-czas.png

Rysunek 15: Czas (dni) od wpłynięcia projektu do zamknięcia procesu, dla uchwalonych ustaw; osobno procedura skrócona. Tabela 16: Czas trwania procesu uchwalonych ustaw według kadencji (dni).

liczba średnia mediana 90. percentyl
kadencja
VIII 715 68 43 133
IX 685 63 43 126
X 650 88 51 170

Połączenie z Dziennikiem Ustaw

Proces zakończony ogłoszeniem ma w polu ELI adres aktu. Tam, gdzie to DU/rok/poz, łączymy go z korpusem. Tabela 17: Połączenie procesów legislacyjnych z aktami w korpusie (po ELI).

procesy z ELI w DU znalezione w korpusie w tym ustawy z tekstem
0 1 900 1 748 1 742 1 748

/post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-scatter.png

Rysunek 16: Długość uchwalonej ustawy (słowa, skala log) a czas procesu legislacyjnego (dni). Korelacja rangowa Spearmana między długością ustawy a czasem procesu wynosi 0.10 (n = 1740).

Anatomia procesu ustawodawczego

Dla projektów ustaw (VIII–X kadencja) z plików procesów wyciągnięto daty etapów (I czytanie, III czytanie, stanowisko Senatu, przekazanie Prezydentowi i podpis), stanowisko Senatu, wyniki głosowania nad całością w III czytaniu oraz weta i skierowania do Trybunału. Nadawca to pierwsze słowo tytułu projektu (rządowy, poselski, senacki, obywatelski, komisyjny). Tabela 18: Projekty ustaw według nadawcy i kadencji: liczba, odsetek projektów, które weszły w życie, i mediana czasu procesu (dni). Dla X kadencji część procesów jest w toku.

projekty weszło odsetek mediana_dni
nadawca kadencja
Komisyjny VIII 41 24 59% 90
IX 46 12 26% 123
X 27 12 44% 193
Obywatelski VIII 9 0 0% 79
IX 23 0 0% 70
X 17 4 24% 570
Poselski VIII 305 94 31% 45
IX 308 117 38% 36
X 360 77 21% 136
Rządowy VIII 582 537 92% 43
IX 538 507 94% 42
X 558 414 74% 44
Senacki VIII 42 27 64% 150
IX 71 14 20% 186
X 20 9 45% 96
inny VIII 22 21 95% 108
IX 26 19 73% 55
X 23 2 9% 148

/post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-etapy.png

Rysunek 17: Mediana czasu (dni) poszczególnych etapów projektów uchwalonych przez Sejm, według kadencji. /post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-senat.png

Rysunek 18: Stanowisko Senatu wobec ustaw uchwalonych przez Sejm, według kadencji. /post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-glosy.png

Rysunek 19: Udział głosów „za” wśród głosów za i przeciw w głosowaniu nad całością w III czytaniu (ustawy uchwalone przez Sejm). Tabela 19: Projekty ustaw według roku wpłynięcia: weta, skierowania do Trybunału Konstytucyjnego, procedura pilna i skrócona.

projekty weto trybunał pilne skrócona
rok
2016 82 0 1 0 0
2017 341 3 2 0 0
2018 353 0 0 3 0
2019 282 0 2 1 0
2020 251 0 0 2 0
2021 300 0 0 8 0
2022 264 0 0 14 0
2023 174 1 0 2 0
2024 261 11 7 0 8
2025 404 37 0 4 25
2026 306 17 3 1 37

Większość ustaw przechodzi przez Senat bez poprawek, a głosowania nad całością kończą się zwykle zdecydowaną większością. Weta mają charakter zdarzeń pojedynczych i skupionych w kilku latach.

Co dalej z drukami

Pobrane załączniki (data/sejm/term*/prints/{nr}/{plik}) są gotowe do parsowania tym samym potokiem co akty (PyMuPDF/OCR). Pozwoli to porównać projekt z ustawą ostateczną (zmiany w trakcie prac) oraz mierzyć wpływ poprawek i procedury skróconej. Ze stronami procesów można też zestawić głosowania i komisje (/votings, /committees).

Skutki finansowe rządowych projektów ustaw (OSR)

Z druków sejmowych wyciągnięto tabelę „Wpływ na sektor finansów publicznych” z oceny skutków regulacji (OSR): dochody, wydatki i saldo w mln zł dla lat 0–10 od wejścia ustawy w życie. Tabele odczytuje program z pozycji słów w PDF, bez modeli językowych. Ten rozdział dotyczy wyłącznie rządowych projektów ustaw (tytuł zaczyna się od „Rządowy projekt ustawy”; autopoprawki, projekty poselskie, senackie i obywatelskie są pominięte).

Przyjęte pojęcia:

  • rok złożenia to rok druku projektu;
  • rok skutku to rok kalendarzowy, czyli rok złożenia + rok 0–10 z tabeli (rok złożenia = rok 0, następny = t+1); to uproszczenie, bo ustawa może wejść w życie później;
  • weszło w życie to projekty, w których proces legislacyjny zawiera etap „Prezydent podpisał ustawę”; nie weszło to pozostałe (odrzucone, wycofane, zawetowane, nie uchwalone ponownie lub nadal w toku). Podpis Prezydenta jest kryterium, bo kończy tworzenie ustawy; faktyczny dzień wejścia w życie może być późniejszy;
  • saldo to dochody minus wydatki, bo wiersze „Saldo” w dokumentach bywają niespójne; pustą komórkę wypełnionej tabeli liczymy jako 0;
  • saldo wszędzie liczę jako dochody minus wydatki; wiersze „Saldo” w dokumentach są często błędne (znak, jednostka, puste komórki) i nie są używane. Tabele, w których saldo źródłowe różni się od dochody − wydatki o więcej niż 1 mld zł (29 druków), nie są wyłączane, a tylko odnotowane;
  • z sum wyłączone są tylko tabele z dużą komórką roczną (powyżej 20 mld zł), które wyglądają na błąd odczytu (niespójna suma lat, brak jednostki, lista ręczna). Duże, ale spójne projekty (np. 500+, cięcia PIT, osłona gazowa) są w sumach.

Pokrycie

Tabela 20: Rządowe projekty ustaw z OSR i wypełnioną tabelą skutków według roku druku.

druki z sekcją OSR tabele wypełnione z flagą QC do przeglądu
rok
2016 48 46 27 0 0
2017 168 153 99 0 0
2018 192 159 118 0 1
2019 175 160 98 0 0
2020 103 84 56 0 0
2021 148 117 83 0 2
2022 164 142 103 0 0
2023 104 97 79 0 0
2024 118 101 72 0 2
2025 246 229 152 0 0
2026 182 170 125 0 0
razem 1 648 1 458 1 012 0 5

Tabela 21: Rządowe projekty ustaw według statusu: weszło w życie i nie weszło.

projekty z sekcją OSR tabele wypełnione z flagą QC do przeglądu
status
nie weszło 215 205 141 0 1
weszło w życie 1 433 1 253 871 0 4
razem 1 648 1 458 1 012 0 5

W części rządowych projektów tabela jest zostawiona pusta lub zawiera tylko zera. Wyniki dotyczą projektów z wypełnioną tabelą. Projektów, które nie weszły w życie (nie zostały podpisane przez Prezydenta), z wypełnioną tabelą jest wyraźnie mniej niż tych, które weszły, a wśród nich są także projekty nadal procedowane, więc ich sumy trzeba czytać ostrożnie. /post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-osr-n.png

Rysunek 20: Liczba rządowych projektów z wypełnioną tabelą skutków według roku złożenia i statusu.

Sumy dziesięcioletnie

Suma 10 lat w Tabela 22 pochodzi z kolumny „Łącznie”, a w tabelach rok złożenia × rok od wejścia z sumowania komórek rocznych; przy niespójnych dokumentach oba wyniki mogą się nieco różnić. Tabela 22: Dochody, wydatki i saldo (suma 10 lat, mln zł) według roku złożenia, wszystkie projekty rządowe.

tabele dochody wydatki saldo
rok złożenia
2016 27 29 460 39 631 -12 649
2017 99 57 404 561 958 -475 249
2018 117 33 664 163 731 -154 106
2019 98 -104 264 309 624 -413 883
2020 56 57 367 94 732 -37 386
2021 81 40 414 94 922 -55 359
2022 103 -106 339 193 831 -265 343
2023 79 35 902 469 021 -430 089
2024 70 -12 660 101 784 -111 753
2025 152 143 208 364 451 -219 956
2026 125 90 775 -2 436 94 133

Tabela 23: Dochody i wydatki (suma 10 lat, mln zł) według roku złożenia i statusu; z wyłączeniem tabel do przeglądu.

tabele dochody wydatki saldo
rok złożenia status
2016 nie weszło 1 -339 -1 760 1 421
weszło w życie 26 29 799 41 391 -11 592
2017 nie weszło 7 7 199 1 061 6 138
weszło w życie 92 50 206 560 897 -510 691
2018 nie weszło 3 -767 -397 -370
weszło w życie 114 34 432 164 128 -129 696
2019 nie weszło 13 835 4 003 -3 168
weszło w życie 85 -105 099 305 621 -410 720
2020 nie weszło 3 362 364 -2
weszło w życie 53 57 005 94 368 -37 363
2021 nie weszło 3 95 167 -72
weszło w życie 78 40 319 94 755 -54 436
2022 nie weszło 5 1 009 1 217 -208
weszło w życie 98 -107 348 192 614 -299 961
2023 nie weszło 13 7 913 838 7 075
weszło w życie 66 27 989 468 183 -440 194
2024 nie weszło 5 -46 999 59 -47 058
weszło w życie 65 34 339 101 726 -67 386
2025 nie weszło 22 65 851 55 147 10 705
weszło w życie 130 77 357 309 305 -231 948
2026 nie weszło 65 89 188 -15 206 104 393
weszło w życie 60 1 588 12 770 -11 182

/post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-osr-sumy.png

Rysunek 21: Suma dziesięcioletnich dochodów i wydatków rządowych projektów według roku złożenia (z wyłączeniem tabel do przeglądu). /post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-osr-status.png

Rysunek 22: Wydatki (po lewej) i saldo (po prawej) rządowych projektów, suma 10 lat według roku złożenia: weszło w życie i nie weszło (z wyłączeniem tabel do przeglądu). /post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-osr-cum.png

Rysunek 23: Skumulowane saldo 10-letnie (dochody − wydatki) projektów według kolejnych lat złożenia: te, które weszły w życie, i wszystkie (z wyłączeniem tabel do przeglądu). /post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-osr-hist.png

Rysunek 24: Rozkład 10-letnich wydatków rządowych projektów z niezerowymi wydatkami (skala log; z wyłączeniem tabel do przeglądu).

Rok złożenia × rok od wejścia w życie

Każdy rok złożenia osobno, lata 0–10 osobno i suma 10 lat . Tabela 24: Wydatki (mln zł): rok złożenia × rok od wejścia w życie, rządowe projekty, z wyłączeniem tabel do przeglądu.

rok_0 rok_1 rok_2 rok_3 rok_4 rok_5 rok_6 rok_7 rok_8 rok_9 rok_10 suma_10lat tabele
rok złożenia
2016 2 719 4 071 3 427 3 595 3 910 3 774 4 131 4 414 4 328 4 637 4 781 43 786 27
2017 3 285 4 781 14 393 24 662 36 459 49 321 62 932 77 394 87 032 96 897 107 350 564 506 99
2018 4 959 13 802 11 236 13 575 16 223 19 016 20 566 14 971 16 485 16 296 17 038 164 169 117
2019 21 817 23 719 28 565 29 473 28 374 28 970 29 545 29 319 29 558 29 236 29 015 307 591 98
2020 56 279 5 612 5 871 6 064 5 358 5 309 1 510 1 636 1 568 1 582 1 817 92 606 56
2021 5 218 8 532 7 937 12 917 13 229 7 293 7 571 7 867 8 071 7 945 8 239 94 819 81
2022 14 326 48 042 21 564 18 412 13 953 14 460 16 044 16 214 16 810 18 293 19 684 217 802 103
2023 24 132 48 029 43 813 43 867 44 768 43 383 41 501 39 861 37 529 36 974 37 199 441 057 79
2024 8 506 9 488 9 293 9 675 9 140 9 344 9 451 9 492 9 517 9 509 9 557 102 971 70
2025 14 341 69 769 42 427 64 322 49 942 42 388 19 542 16 857 17 310 17 299 17 504 371 699 152
2026 -397 1 603 2 674 289 -603 -1 545 -806 -898 -561 -1 137 -1 369 -2 750 125
RAZEM 155 187 237 449 191 198 226 850 220 753 221 714 211 986 217 128 227 647 237 530 250 815 2 398 258

Tabela 25: Dochody (mln zł): rok złożenia × rok od wejścia w życie, rządowe projekty, z wyłączeniem tabel do przeglądu.

rok_0 rok_1 rok_2 rok_3 rok_4 rok_5 rok_6 rok_7 rok_8 rok_9 rok_10 suma_10lat tabele
rok złożenia
2016 895 2 994 3 141 2 793 2 796 2 863 2 842 2 888 2 999 3 086 2 847 30 143 27
2017 1 775 5 609 7 298 7 620 9 048 10 660 11 812 12 917 14 075 15 103 8 250 104 167 99
2018 -499 -104 2 043 3 370 3 576 3 663 4 379 4 381 4 592 3 991 4 268 33 661 117
2019 -2 088 -9 564 -10 890 -10 708 -12 151 -12 153 -12 158 -12 152 -12 165 -10 261 -10 281 -114 570 98
2020 -5 124 8 298 3 400 5 706 4 963 7 336 8 181 11 283 10 819 8 096 54 967 56
2021 941 -8 416 -4 431 -4 445 -6 705 -874 -4 678 -3 166 -1 952 -958 -415 -35 099 81
2022 -2 093 -9 071 -12 580 -6 341 -10 948 -10 769 -9 924 -10 089 -9 960 -8 588 -7 970 -98 333 103
2023 18 863 6 997 3 073 3 233 3 827 3 855 3 848 3 376 1 121 2 388 2 004 52 587 79
2024 347 -394 -2 251 -11 -676 -967 -569 -589 -733 -758 49 -6 552 70
2025 3 513 18 033 19 247 18 154 17 096 18 828 9 287 9 849 10 259 10 319 10 630 145 216 152
2026 9 319 11 340 13 470 8 456 7 478 7 438 8 095 8 309 8 469 8 343 7 959 98 675 125
RAZEM 25 849 17 430 18 419 25 521 19 049 27 508 20 271 23 905 27 989 33 485 25 437 264 864

Tabela 26: Saldo = dochody − wydatki (mln zł): rok złożenia × rok od wejścia w życie, rządowe projekty, z wyłączeniem tabel do przeglądu.

rok_0 rok_1 rok_2 rok_3 rok_4 rok_5 rok_6 rok_7 rok_8 rok_9 rok_10 suma_10lat tabele
rok złożenia
2016 -1 824 -1 078 -286 -802 -1 113 -911 -1 289 -1 526 -1 330 -1 550 -1 935 -13 643 27
2017 -1 510 828 -7 095 -17 042 -27 411 -38 661 -51 120 -64 477 -72 958 -81 794 -99 100 -460 339 99
2018 -5 459 -13 906 -9 194 -10 205 -12 647 -15 353 -16 186 -10 590 -11 893 -12 306 -12 769 -130 508 117
2019 -23 905 -33 283 -39 455 -40 181 -40 525 -41 123 -41 703 -41 472 -41 723 -39 497 -39 295 -422 161 98
2020 -61 403 -5 603 -5 573 -2 664 348 -346 5 826 6 545 9 715 9 238 6 278 -37 639 56
2021 -4 278 -16 949 -12 367 -17 362 -19 934 -8 167 -12 249 -11 034 -10 023 -8 903 -8 653 -129 918 81
2022 -16 419 -57 114 -34 144 -24 753 -24 901 -25 229 -25 968 -26 303 -26 770 -26 881 -27 654 -316 136 103
2023 -5 269 -41 032 -40 739 -40 634 -40 941 -39 528 -37 653 -36 485 -36 408 -34 586 -35 195 -388 470 79
2024 -8 159 -9 883 -11 543 -9 686 -9 815 -10 311 -10 020 -10 081 -10 250 -10 267 -9 508 -109 523 70
2025 -10 827 -51 736 -23 180 -46 168 -32 845 -23 560 -10 254 -7 008 -7 051 -6 980 -6 874 -226 483 152
2026 9 715 9 737 10 796 8 167 8 081 8 983 8 902 9 208 9 030 9 480 9 328 101 425 125
RAZEM -129 338 -220 019 -172 780 -201 329 -201 704 -194 205 -191 714 -193 223 -199 658 -204 045 -225 378 -2 133 394

Tabela 27: Saldo (mln zł): rok złożenia × rok od wejścia w życie, tylko projekty, które weszły w życie, z wyłączeniem tabel do przeglądu.

rok_0 rok_1 rok_2 rok_3 rok_4 rok_5 rok_6 rok_7 rok_8 rok_9 rok_10 suma_10lat tabele
rok złożenia
2016 -1 824 -1 104 -441 -956 -1 268 -1 066 -1 444 -1 681 -1 485 -1 705 -2 090 -15 063 26
2017 -1 674 297 -7 579 -17 542 -27 966 -39 313 -51 775 -65 129 -73 608 -82 442 -99 746 -466 477 92
2018 -5 443 -13 889 -9 171 -10 179 -12 618 -15 320 -16 149 -10 549 -11 848 -12 256 -12 715 -130 138 114
2019 -23 745 -33 117 -39 207 -39 879 -40 217 -40 807 -41 381 -41 141 -41 385 -39 150 -38 961 -418 990 85
2020 -61 403 -5 603 -5 573 -2 664 348 -345 5 826 6 545 9 715 9 238 6 278 -37 637 53
2021 -4 268 -16 937 -12 361 -17 355 -19 927 -8 161 -12 243 -11 027 -10 016 -8 897 -8 653 -129 846 78
2022 -16 419 -57 073 -34 149 -24 749 -24 898 -25 199 -25 979 -26 283 -26 799 -26 922 -27 711 -316 179 98
2023 -5 939 -41 913 -41 134 -41 588 -41 897 -40 480 -38 615 -37 439 -37 129 -34 592 -35 206 -395 931 66
2024 -8 159 -9 876 -6 911 -4 916 -4 902 -5 250 -4 807 -4 712 -4 720 -4 571 -3 641 -62 465 65
2025 -10 886 -54 773 -25 847 -47 899 -34 015 -24 224 -10 822 -7 212 -7 116 -7 266 -7 128 -237 188 130
2026 3 654 -461 -416 -1 691 -1 841 -1 807 -1 541 -1 608 -1 655 -1 518 -2 073 -10 957 60
RAZEM -136 106 -234 448 -182 789 -209 419 -209 200 -201 971 -198 930 -200 238 -206 044 -210 081 -231 644 -2 220 871

/post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-osr-heat.png

Rysunek 25: Wydatki (mld zł) w kolejnych latach od wejścia w życie według roku złożenia (rządowe projekty). /post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-osr-profil.png

Rysunek 26: Łączny profil dochodów i wydatków w latach 0–10 od wejścia w życie (suma po rocznikach, rządowe projekty).

Saldo według roku złożenia i roku skutku

Rok skutku to rok kalendarzowy równy rokowi złożenia plus rok od wejścia (rok złożenia = t, następny = t+1). Komórki poza oknem t…t+10 są puste. Ujemne saldo (czerwień) oznacza przewagę wydatków nad dochodami. /post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-osr-saldo-skutku.png

Rysunek 27: Saldo (mld zł): rok złożenia projektu (oś Y) i rok kalendarzowy skutku (oś X); rządowe projekty, z wyłączeniem tabel do przeglądu. /post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-osr-saldo-skutku-uch.png

Rysunek 28: To samo dla projektów, które weszły w życie (saldo w mld zł). /post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-osr-saldo-skutku-nie.png

Rysunek 29: To samo dla projektów, które nie weszły w życie (saldo w mld zł); to niewielka próba.

Lata kalendarzowe

/post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-osr-kal.png

Rysunek 30: Dochody i wydatki według roku kalendarzowego skutku (rok złożenia + rok od wejścia), rządowe projekty, które weszły w życie, z wyłączeniem tabel do przeglądu. /post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-osr-kal-saldo.png

Rysunek 31: Saldo (dochody − wydatki) według roku kalendarzowego skutku: wszystkie projekty rządowe oraz te, które weszły w życie i nie weszły (z wyłączeniem tabel do przeglądu). Ponieważ ostatnie roczniki są niekompletne, a ustawy wchodzą w życie z opóźnieniem, prawe krańce tych wykresów to w dużej mierze skutek zakresu danych (okno 10 lat od roku złożenia), a nie prognoza budżetowa.

Struktura wydatków i źródła finansowania

/post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-osr-podzial.png

Rysunek 32: Dziesięcioletnie wydatki rządowych projektów według rocznika: budżet państwa, JST i pozostałe jednostki (tabele z wiarygodnym podziałem). Podział pomija tabele, w których podwiersze mają inną jednostkę niż suma (np. druk 1775). „Pozostałe” w 2019 r. to w większości program 500+, finansowany poza budżetem państwa. /post/koszty-projektow-ustaw/fig/fig-osr-zrodla.png

Rysunek 33: Źródła finansowania wskazywane w OSR (liczba projektów z wypełnioną tabelą, według słów kluczowych w opisie; projekt może wskazywać kilka). Tabela 28: Deklaracja braku skutków finansowych w tekście OSR a niezerowa tabela skutków (projekty z wypełnioną tabelą).

tabela niezerowa tabela zerowa
tekst OSR
bez deklaracji 479 241
deklaruje brak skutków 116 171

Część projektów deklaruje w tekście brak skutków dla finansów publicznych, a mimo to ma niezerową tabelę. To wskaźnik niespójności samych dokumentów i warto go traktować przy interpretacji sum. Tabela 29: Podstawa cen w OSR (projekty z wypełnioną tabelą): ceny bieżące, stałe lub brak informacji.

bieżące nie podano stałe
rok złożenia
2016 1 11 15
2017 3 49 47
2018 1 68 49
2019 2 44 52
2020 2 32 22
2021 0 54 29
2022 2 54 47
2023 0 39 40
2024 1 41 30
2025 6 67 79
2026 3 64 58

Największe projekty

Tabela 30: Dwadzieścia rządowych projektów o największych wydatkach (10 lat, mln zł).

data status dochody wydatki tytuł
kadencja druk
8 1976 2017-10-31 weszło w życie 0 547 629 Rząd. proj. o zmianie ustawy o świadczeniach o...
3387 2019-04-16 weszło w życie 0 228 476 Rząd. proj. o zmianie ustawy o pomocy państwa ...
9 3413 2023-06-29 weszło w życie 220 220 181 Rząd. proj. o zmianie ustawy o pomocy państwa ...
3240 2023-05-17 weszło w życie 19 233 113 600 Rząd. proj. o kolejnym dodatkowym rocznym świa...
10 1382 2025-06-16 weszło w życie 43 000 88 339 Rząd. proj. o zmianie ustawy o społecznych for...
9 2186 2022-04-22 weszło w życie -98 670 77 849 Rząd. proj. o zmianie ustawy o podatku dochodo...
10 319 2024-04-18 weszło w życie 14 298 64 968 Rząd. proj. o wspieraniu rodziców w aktywności...
955 2025-01-08 weszło w życie 0 60 200 Rząd. proj. o zmianie ustawy o przygotowaniu i...
992 2025-01-30 weszło w życie 0 59 081 Rząd. proj. o zmianie ustawy o systemie instyt...
9 299 2020-03-26 weszło w życie -1 052 52 264 Rząd. proj. o zmianie ustawy o szczególnych ro...
3130 2023-04-07 weszło w życie 8 310 51 104 Rząd. proj. o świadczeniu wspierającym.
10 1929 2025-11-04 nie weszło 22 125 47 757 Rząd. proj. o asystencji osobistej osób z niep...
8 2859 2018-09-25 weszło w życie -1 550 42 839 Rząd. proj. o Funduszu Dróg Samorządowych.
2447 2018-04-05 weszło w życie 1 572 34 403 Rząd. proj. - Przepisy wprowadzające ustawę - ...
9 1509 2021-08-30 weszło w życie 0 32 722 Rząd. proj. o rodzinnym kapitale opiekuńczym.
2720 2022-10-25 weszło w życie 2 795 31 073 Rząd. proj. o zmianie ustawy o emeryturach i r...
2052 2022-02-25 weszło w życie -30 30 655 Rząd. proj. o obronie Ojczyzny.
8 2678 2018-06-28 weszło w życie 4 744 27 555 Rząd. proj. o zmianie ustawy o świadczeniach o...
9 2630 2022-09-27 weszło w życie 26 838 Rząd. proj. o szczególnych rozwiązaniach służą...
10 1623 2025-08-19 weszło w życie 26 26 823 Rząd. proj. o zmianie niektórych ustaw w związ...

Tabela 31: Pięć rządowych projektów o największych wydatkach (10 lat, mln zł) w każdym roku złożenia.

status dochody wydatki tytuł
rok kadencja druk
2016 8 1017 weszło w życie 1 698 18 881 Rząd. proj. o zmianie ustawy o emeryturach i r...
1057 weszło w życie 19 000 17 534 Rząd. proj. o zmianie ustawy o świadczeniach o...
1060 weszło w życie 3 103 Rząd. proj. o ustanowieniu "Programu moderniza...
1031 weszło w życie 3 343 3 002 Rząd. proj. - Przepisy wprowadzające ustawę - ...
1030 weszło w życie 3 343 3 002 Rząd. proj. - Prawo oświatowe.
2017 8 1976 weszło w życie 0 547 629 Rząd. proj. o zmianie ustawy o świadczeniach o...
1583 weszło w życie 2 303 5 046 Rząd. proj. o sposobie ustalania najniższego w...
1916 weszło w życie 95 3 558 Rząd. proj. o Służbie Ochrony Państwa.
1881 weszło w życie 2 354 Rząd. proj. o świadczeniu rekompensacyjnym z t...
1788 weszło w życie 234 1 214 Rząd. proj. o zmianie ustawy o emeryturach i r...
2018 8 2859 weszło w życie -1 550 42 839 Rząd. proj. o Funduszu Dróg Samorządowych.
2447 weszło w życie 1 572 34 403 Rząd. proj. - Przepisy wprowadzające ustawę - ...
2678 weszło w życie 4 744 27 555 Rząd. proj. o zmianie ustawy o świadczeniach o...
3093 weszło w życie 3 740 19 436 Rząd. proj. o zmianie ustawy o emeryturach i r...
2651 weszło w życie 16 000 Rząd. proj. o pomocy państwa w ponoszeniu wyda...
2019 8 3387 weszło w życie 0 228 476 Rząd. proj. o zmianie ustawy o pomocy państwa ...
9 117 weszło w życie 3 904 21 689 Rząd. proj. o zmianie ustawy o emeryturach i r...
8 3579 weszło w życie 0 14 005 Rząd. proj. o zapewnianiu dostępności osobom z...
3157 weszło w życie 1 815 11 415 Rząd. proj. o rodzicielskim świadczeniu uzupeł...
3311 weszło w życie 2 051 10 793 Rząd. proj. o jednorazowym świadczeniu pienięż...
2020 9 299 weszło w życie -1 052 52 264 Rząd. proj. o zmianie ustawy o szczególnych ro...
330 weszło w życie -6 935 11 525 Rząd. proj. o szczególnych instrumentach wspar...
302 weszło w życie 500 11 350 Rząd. proj. o zmianie ustawy o systemie instyt...
418 weszło w życie 663 3 899 Rząd. proj. o zmianie ustawy o emeryturach i r...
382 weszło w życie 433 2 981 Rząd. proj. o dopłatach do oprocentowania kred...
2021 9 1509 weszło w życie 0 32 722 Rząd. proj. o rodzinnym kapitale opiekuńczym.
1775 weszło w życie 14 385 18 732 Rząd. proj. o zmianie niektórych ustaw w związ...
1008 weszło w życie 17 229 17 417 Rząd. proj. o zmianie ustawy o systemie handlu...
1541 weszło w życie 0 12 280 Rząd. proj. o gwarantowanym kredycie mieszkani...
1742 weszło w życie 615 4 430 Rząd. proj. o zmianie ustawy o Policji oraz ni...
2022 9 2186 weszło w życie -98 670 77 849 Rząd. proj. o zmianie ustawy o podatku dochodo...
2720 weszło w życie 2 795 31 073 Rząd. proj. o zmianie ustawy o emeryturach i r...
2052 weszło w życie -30 30 655 Rząd. proj. o obronie Ojczyzny.
2630 weszło w życie 26 838 Rząd. proj. o szczególnych rozwiązaniach służą...
2270 weszło w życie 1 018 11 370 Rząd. proj. o kolejnym w 2022 r. dodatkowym ro...
2023 9 3413 weszło w życie 220 220 181 Rząd. proj. o zmianie ustawy o pomocy państwa ...
3240 weszło w życie 19 233 113 600 Rząd. proj. o kolejnym dodatkowym rocznym świa...
3130 weszło w życie 8 310 51 104 Rząd. proj. o świadczeniu wspierającym.
3277 weszło w życie 2 19 659 Rząd. proj. o zmianie ustawy o publicznym tran...
2953 weszło w życie 0 17 139 Rząd. proj. o Planie Strategicznym dla wspólne...
2024 10 319 weszło w życie 14 298 64 968 Rząd. proj. o wspieraniu rodziców w aktywności...
275 weszło w życie -1 302 19 092 Rząd. proj. o zmianie ustawy o systemie ubezpi...
803 weszło w życie 0 4 564 Rząd. proj. o zmianie ustawy o świadczeniach o...
664 weszło w życie 440 2 224 Rząd. proj. o ochronie ludności i obronie cywi...
346 weszło w życie 0 2 113 Rząd. proj. o czasowym ograniczeniu cen za ene...
2025 10 1382 weszło w życie 43 000 88 339 Rząd. proj. o zmianie ustawy o społecznych for...
955 weszło w życie 0 60 200 Rząd. proj. o zmianie ustawy o przygotowaniu i...
992 weszło w życie 0 59 081 Rząd. proj. o zmianie ustawy o systemie instyt...
1929 nie weszło 22 125 47 757 Rząd. proj. o asystencji osobistej osób z niep...
1623 weszło w życie 26 26 823 Rząd. proj. o zmianie niektórych ustaw w związ...
2026 10 2579 weszło w życie 4 5 223 Rząd. proj. o koordynacji opieki długoterminow...
3159 nie weszło 7 183 4 891 Rząd. proj. o wsparciu przedsiębiorców sektoró...
2644 nie weszło 3 069 4 415 Rząd. proj. o zabezpieczeniu socjalnym osób wy...
2178 weszło w życie 0 4 354 Rząd. proj. o zmianie ustawy o systemie oświat...
2700 nie weszło 93 1 293 Rząd. proj. o zmianie ustawy o publicznym tran...

Tabela 32: Rządowe projekty z rocznymi komórkami powyżej 20 mld zł: wyłączone z sum do ręcznej weryfikacji.

data status dochody wydatki tytuł
kadencja druk
10 269 2024-03-15 weszło w życie 1200.0 1200.0 Rządowy projekt ustawy o zmianie niektórych us...
622 2024-09-04 weszło w życie 400.0 400.0 Rządowy projekt ustawy o dochodach jednostek s...
8 2154 2018-01-04 nie weszło NaN 299045.0 Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kode...
9 1586 2021-09-22 weszło w życie 0.0 0.0 Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o szcz...
1681 2021-10-22 weszło w życie NaN 2.0 Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o cudz...

Część projektów z tej listy jest prawdopodobnie prawdziwa (np. 500+, finansowanie ochrony zdrowia, limity wydatków PFR), inne to najpewniej błędy jednostek w samych dokumentach (np. druk 2154). Wymagają ręcznej weryfikacji, a sumy ich nie zawierają.
Uwaga o jakości.

Tabele OSR są wypełniane ręcznie przez wnioskodawców i bywają niespójne. Sumy opierają się na wierszach „Dochody” i „Wydatki” (ogółem); saldo jest zawsze wyliczane. Pomyłki jednostki druku 992 poprawiłem ręcznie, a druk 2154 (Kodeks karny, prawdopodobnie błąd jednostki) wyłączyłem z sum. Ujemne wydatki i dochody bywają prawdziwymi oszczędnościami lub ubytkami (np. druk 3147), więc nie są flagowane. Sumy to sumy szacunków wnioskodawców dla projektów; osobno pokazano projekty uchwalone, ale kwoty nie uwzględniają zmian w trakcie prac legislacyjnych. Tabela 33: Automatyczna kontrola odczytu: czy sumy „Łącznie” (dochody i wydatki ogółem) występują dosłownie w tekście strony PDF z tabelą.

sumy znalezione odsetek
wiersz
dochody 311 308 99.0%
wydatki 464 459 98.9%
razem 775 767 99.0%

Kontrola nie dowodzi poprawności (liczba może wystąpić na stronie w innym miejscu), ale wykrywa błędnie odczytane komórki i pomyłki jednostki. Niezgodne przypadki to głównie sumy po przeliczeniu jednostki lub zaokrągleniu. Sprawdzono tylko sumy podane w komórce „Łącznie” (nie sumy liczone z lat).

Ograniczenia i dalsze kroki

  • Pre-1990: 28,6 tys. aktów ma tylko warstwę tekstową starych PDF-ów (recall ~0,87); 174 skany nie mają tekstu. Wymagane OCR (~17 h).
  • Kodowanie: dla kapitalików Ś, Ź, Ż, Ć nie potwierdzono mapowania w starych czcionkach; potwierdzone: Ł, Ń, Ą, Ę.
  • Parser artykułów: nie rozpoznaje starych form numeracji (akty z lat 40.–70.), zob. Tabela 10.
  • Pobieranie: 14 plików źródłowych nie daje się pobrać (uszkodzone odpowiedzi API).
  • OSR: tabela skutków jest ręcznie wypełniana i bywa niespójna (znak i jednostka salda, puste komórki, mieszane jednostki w podwierszach); rok skutku liczę jako rok złożenia + rok od wejścia, a nie z faktycznej daty wejścia w życie. Dokładność parsera sprawdzono tylko automatycznie (zgodność sum „Łącznie” z tekstem strony, zob. rozdział „Skutki finansowe rządowych projektów ustaw”); próba ręczna na obrazach stron jest nadal do zrobienia.
  • Procesy: dla X kadencji część procesów jest w toku, więc odsetki projektów, które weszły w życie, i czasy procesów są zaniżone.
  • Druki: pole print_urls w aktach jest zwykle puste; powiązanie robimy przez ELI procesu, nie przez numer druku.

Słownik pojęć

  • Druk: dokument sejmowy (projekt ustawy, sprawozdanie komisji, uchwała) numerowany w obrębie kadencji; numery powtarzają się między kadencjami, więc identyfikatorem jest para (kadencja, numer).
  • OSR: ocena skutków regulacji dołączona do projektu; zawiera tabelę „Wpływ na sektor finansów publicznych”.
  • Rok złożenia: rok druku projektu. Rok 0–10: rok od wejścia ustawy w życie według tabeli OSR. Rok skutku: rok złożenia + rok 0–10.
  • Weszło w życie / nie weszło: czy proces legislacyjny zawiera etap „Prezydent podpisał ustawę” (PresidentSignature w API Sejmu). Projekt, który nie został podpisany (odrzucony, wycofany, zawetowany lub nadal w toku), należy do „nie weszło”.
  • Saldo: dochody minus wydatki, zawsze liczone, nie odczytywane z dokumentu.
  • Vacatio legis: odstęp między ogłoszeniem a wejściem w życie.